Medisch diploma vertalen voor het RIZIV in België: complete gids

Hebt u uw diploma van arts, tandarts, apotheker of kinesitherapeut buiten België behaald en wenst u in dit land te werken? Twee afzonderlijke procedures wachten u op: de erkenning van uw diploma (ARES/NARIC) en de erkenning door het INAMI, die bepaalt of u door de sociale zekerheid wordt terugbetaald. De te vertalen documenten verschillen volgens uw situatie en kunnen uw dossier blokkeren indien slecht voorbereid.

INAMI en FOD Volksgezondheid: twee instellingen, twee rollen

In België verloopt de toegang tot de gereglementeerde gezondheidsberoepen via meerdere federale en gemeenschapsoverheden. Het is essentieel om hun rollen goed te onderscheiden om uw dossier niet op de verkeerde plaats in te dienen.

De FOD Volksgezondheid is verantwoordelijk voor de erkenning van de in het buitenland verworven beroepskwalificaties van de gezondheidszorg. Het is deze die de uitoefeningsvergunning (het beroepsvisum) aflevert in de zin van het koninklijk besluit van 10 november 1967 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen. Zonder deze vergunning kunt u niet legaal praktiseren in België.

Het INAMI (Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering) komt in een tweede fase tussen: het erkent de zorgverleners die hun prestaties willen factureren aan de Belgische sociale zekerheid (INAMI). Deze erkenning is onontbeerlijk als u geconventioneerd wilt zijn en uw patiënten terugbetaald willen worden. Zonder INAMI-nummer kunt u theoretisch praktiseren, maar enkel als niet-geconventioneerde verlener.

Aan deze twee stappen wordt, voor bepaalde beroepen, de erkenning van het diploma toegevoegd door de ARES (Académie de Recherche et d'Enseignement Supérieur) in de Federatie Wallonië-Brussel of door de NARIC Vlaanderen in de Vlaamse Gemeenschap. Deze academische erkenningen gaan de beroepserkenning vooraf.

Betrokken beroepen en toepasselijk stelsel

De gezondheidszorgberoepen onderworpen aan erkenning in België zijn met name:

• Arts: huisarts of specialist volgens de behaalde buitenlandse titel
• Tandarts (tandheelkundige chirurg): erkenning verschillend van de arts
• Apotheker: met inbegrip van de ziekenhuisapothekers
• Kinesitherapeut: gereglementeerd beroep met stagevereisten
• Verpleegkundige: verpleegkundige in de algemene of gespecialiseerde zorg
• Vroedvrouw: beroep verschillend van de arts in het Belgisch recht
• Logopedist: erkend als INAMI-verlener sinds 2012

Het erkenningsstelsel verschilt fundamenteel volgens uw nationaliteit en het land waar u uw diploma hebt behaald. De richtlijn 2005/36/EG betreffende de erkenning van de beroepskwalificaties is van toepassing op de onderdanen van de Europese Unie (en van de EER + Zwitserland). Voor de beroepen van arts, tandarts, apotheker, verpleegkundige in de algemene zorg en vroedvrouw voorziet deze richtlijn in een automatische erkenning zodra de titel werd behaald in een lidstaat en de minimale opleidingsvoorwaarden worden nageleefd. Voor de derde landen (Marokko, Algerije, Tunesië, Kameroen, enz.) is het compenserende stelsel dat van toepassing is: de procedure is langer, veeleisender qua documenten, en kan bekwaamheidsproeven of een aanpassingsstage omvatten.

Te vertalen documenten voor uw dossier FOD Volksgezondheid / INAMI

De lijst van de documenten verschilt volgens het beroep en het land van oorsprong van het diploma. Hier zijn de stukken die het vaakst worden gevraagd:

• Origineel diploma: de basistitel (licentie, master, doctoraat volgens het land) met al zijn bijlagen - de bijlagen worden vaak vergeten en vormen een van de meest frequente oorzaken van weigering
• Puntenlijst of academisch transcript: detail van de gevolgde onderwijseenheden en de behaalde studiepunten, onontbeerlijk om te bewijzen dat de opleiding de door de richtlijn vereiste vakken dekt
• Attest van eerbaarheid: document afgeleverd door de beroeps- of gerechtelijke autoriteit van het land van oorsprong, dat bevestigt dat u niet het voorwerp hebt uitgemaakt van enige zware disciplinaire sanctie
• Conformiteitsattest: soms afgeleverd door het ministerie van Volksgezondheid van het land van oorsprong, dat bevestigt dat uw opleiding conform de nationale standaarden is
• Titelcertificaat (EU): voor de EU-onderdanen kan een certificaat op het model van bijlage V van de richtlijn 2005/36/EG worden gevraagd
• Geboorteakte: indien documenten van burgerlijke stand vereist zijn om de identiteit van de kandidaat vast te stellen

Al deze documenten moeten worden vertaald in het Frans of het Nederlands volgens het gewest waar u hoofdzakelijk wenst te praktiseren, door een beëdigd vertaler ingeschreven in het RNEJ (Nationaal Register van de Gerechtsdeskundigen). Een niet-beëdigde vertaling (bijvoorbeeld uitgevoerd door een tweetalige collega) wordt niet aanvaard door de FOD Volksgezondheid.

Termijnen en kostprijs van de procedure

De behandelingstermijnen verschillen aanzienlijk volgens uw situatie:

• EU-onderdaan, beroep met automatische erkenning: de FOD Volksgezondheid beschikt over een reglementaire termijn van 3 maanden te rekenen vanaf de ontvangst van het volledige dossier. In de praktijk zijn de termijnen vaak korter voor de goed samengestelde dossiers
• EU-onderdaan, beroep met algemene erkenning: de procedure is langer, met een onderzoek van de inhoud van de opleiding. Reken 4 tot 6 maanden
• Onderdaan van een derde land: de procedure kan 6 tot 18 maanden duren, met name als compenserende maatregelen (aanpassingsstage of bekwaamheidsproef) worden opgelegd. De onvolledige dossiers of de dossiers met niet-conforme vertalingen worden systematisch geweigerd en teruggestuurd, wat de termijnen nog verlengt

De kostprijs van de administratieve procedure is doorgaans bescheiden (enkele tientallen euro's dossierrechten). De belangrijkste kostprijs is die van de beëdigde vertalingen, die afhangt van het aantal en het volume van de documenten. Men moet eveneens de apostille of de legalisatie van de originele documenten voorzien indien u onderdaan bent van een niet-EU-land.